<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0873-6561</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Etnográfica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Etnográfica]]></abbrev-journal-title>
<issn>0873-6561</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Centro em Rede de Investigação em Antropologia - CRIA]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0873-65612006000200004</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Cuidado formal e informal en Cataluña: Un análisis de la percepción de las mujeres mayores en relación a sus derechos y obligaciones en materia de cuidados y atención]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Cuidado formal e informal na Catalunha: Uma análise da percepção das mulheres idosas em relação aos direitos e obrigações nos cuidados familiares e atenção à terceira idade]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bofill]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sílvia]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universitat de Barcelona  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>11</month>
<year>2006</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>11</month>
<year>2006</year>
</pub-date>
<volume>10</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>263</fpage>
<lpage>281</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0873-65612006000200004&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0873-65612006000200004&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0873-65612006000200004&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Este artículo presenta los resultados de una investigación realizada en Cataluña sobre el cuidado y el sistema de protección social a la dependencia en relación a la gente mayor. En particular versa sobre las expectativas que tienen las personas mayores - mujeres sobre todo - respecto a su propio cuidado, y en qué medida se observan cambios respecto a las generaciones anteriores. Contrariamente a lo que podría esperarse, un número significativo de mujeres dirigen sus demandas de atención, no tanto a la familia, cuanto a las instancias públicas. Así, encontramos un debilitamiento de la demanda en términos de responsabilidades familiares y un aumento de la demanda de servicios de atención domiciliaria, es decir, un aumento de las demandas en términos de derechos de ciudadanía.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Este artigo apresenta os resultados de uma investigação levada a cabo na Catalunha sobre os cuidados e o sistema de protecção social à dependência em relação aos idosos. Aborda, em particular, as expectativas das pessoas idosas - essencialmente, as mulheres - acerca da assistência que lhes é fornecida, e a medida em que estas observam mudanças relativamente às gerações anteriores. Contrariamente ao que se poderia esperar, um número significativo de mulheres dirige as suas exigências de atenção não tanto às suas famílias, mas sim às instâncias públicas. Deste modo, encontramos uma diminuição da procura em termos de responsabilidades familiares e um aumento da procura de serviços de atenção domiciliária, ou seja, um aumento de exigências em termos de direitos de cidadania.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[vejez]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[cuidado]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[moral]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[dependencia]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[solidaridad familiar]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[ciudadanía]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[velhice]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[cuidados]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[moral]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[dependência]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[solidariedade familiar]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[cidadania]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p><b>Cuidado formal e informal en Cataluña. Un análisis de la percepción    de las mujeres mayores en relación a sus derechos y obligaciones en materia    de cuidados y atención</b></p>      <p>&nbsp;</p>      <p><i>Sílvia Bofill <a href="#1">*</a><a name="top1"></a></i></p>      <p>&nbsp;</p>      <p align="justify">Este artículo presenta los resultados de una investigación    realizada en Cataluña sobre el cuidado y el sistema de protección social a la    dependencia en relación a la gente mayor. En particular versa sobre las expectativas    que tienen las personas mayores – mujeres sobre todo – respecto a su propio    cuidado, y en qué medida se observan cambios respecto a las generaciones anteriores.    Contrariamente a lo que podría esperarse, un número significativo de mujeres    dirigen sus demandas de atención, no tanto a la familia, cuanto a las instancias    públicas. Así, encontramos un debilitamiento de la demanda en términos de <i>responsabilidades    familiares</i> y un aumento de la demanda de servicios de atención domiciliaria,    es decir, un aumento de las demandas en términos de <i>derechos de ciudadanía</i>.</p>      <p>Palabras clave<b>:</b> vejez, cuidado, moral, dependencia, solidaridad  familiar, ciudadanía</p>      <p>&nbsp;</p>     <p>&nbsp;</p>      <p><b>Cuidado formal e informal na Catalunha. Uma análise da percepção das mulheres    idosas em relação aos direitos e obrigações nos cuidados familiares e atenção    à terceira idade</b></p>      <p align="justify">Este artigo apresenta os resultados de uma investigação    levada a cabo na Catalunha sobre os cuidados e o sistema de protecção social    à dependência em relação aos idosos. Aborda, em particular, as expectativas    das pessoas idosas – essencialmente, as mulheres – acerca da assistência que    lhes é fornecida, e a medida em que estas observam mudanças relativamente às    gerações anteriores. Contrariamente ao que se poderia esperar, um número significativo    de mulheres dirige as suas exigências de atenção não tanto às suas famílias,    mas sim às instâncias públicas. Deste modo, encontramos uma diminuição da procura    em termos de responsabilidades familiares e um aumento da procura de serviços    de atenção domiciliária, ou seja, um aumento de exigências em termos de direitos    de cidadania.</p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p>Palavras-chave<b>:</b> velhice, cuidados, moral, dependência, solidariedade  familiar, cidadania</p>      <p>&nbsp;</p>     <p>&nbsp;</p>      <p>Texto completo disponível apenas em PDF.</p>     <p>Full text only available in PDF format.</p>      <p>&nbsp;</p>     <p>&nbsp;</p>      <p><b>Referencias bibliográficas</b></p>      <!-- ref --><p>ALEMANY, C. (coord.), 2003, <i>Noves Formes d’Organització del Treball i les Condicions de Treball i Salud en la Prestació de Serveis de Proximitat</i>. Barcelona, Departament de Treball i Indústria – Generalitat de Catalunya. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000021&pid=S0873-6561200600020000400001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><p>ARBER, S., y M. Evandrou (eds.), 1997 [1993], <i>Ageing, Independence and the Life Course</i>, Londres, Jessica Kingsley Publishers Ltd - British Society of Gerontology. </p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p>BAZO, M. T., y C. Domínguez-Alcón, 1996, “Los Cuidados Familiares de Salud en las Personas Ancianas y las Políticas Sociales”, <i>Revista Española de Investigaciones Sociológicas</i>, 73: 43-56. </p>      <p>CASADO, D., y G. López, 2001, <i>Vejez, Dependencia y Cuidados de Larga Duración. Situación Actual y Perspectivas de Futuro</i>. Barcelona, Fundación “La Caixa” (Colección Estudios Sociales nº 6). </p>      <p>CASTELLS, M., y L. P. Ortiz, 1992, <i>Análisis de las Políticas de Vejez en España en el Contexto Europeo</i>. Madrid, Ministerio de Asuntos Sociales. </p>      <p><i>Centro de Investigaciones Sociológicas</i>, 1993, <i>Encuesta Sobre el Apoyo Informal</i>. Madrid, CIS. </p>      <p><i>Colectivo Loé</i>, IMSERSO, CIS, <i>Instituto de la Mujer</i>, 1999 [1995], <i>Cuidados en la Vejez. El Apoyo Informal</i>. Madrid, Servicios Sociales, Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales. </p>      <p><i>Consejo de Europa</i>, 1998, <i>Recomendación nº 98 (9) Relativa a la Dependencia</i>, adoptada el 18 de septiembre de 1998. </p>      <p><i>COORDINADORA NACIONAL de JUBILATS I PENSIONISTES DE CATALUNYA (CNJPC),</i> 2000, “L’Atenció Sociosanitària i la Gent Gran. Criteris i Prioritats de la Coordinadora”, Barcelona (documento inédito).  </p>      <p>EIROA, P., <i>et al</i>., 1996, “Discapacidades y Necesidades de Servicios en las Personas Mayores Detectadas en la Encuesta de Salud OARS-Vigo”, <i>Medicina Clínica</i>, 106: 641-648. </p>      <p>FERNÁNDEZ CORDÓN, J. A., 1998, <i>Proyección de la Población Española</i>. Madrid, FEDEA (documento de trabajo 98-11). </p>      <p>_______, 1996, <i>Demografía, Actividad y Dependencia en España</i>. Bilbao, Fundación BBV-Documenta. </p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p><i>FUNDACIÓ UN SOL MÓN, </i>y <i>Fundació Jaume Bofill, </i>2003, <i>Pobresa Monetària i Privació a Catalunya a Principis del Segle XXI</i>. Barcelona, Fundació Un Sol Món – Fundació Jaume Bofill. </p>      <p>GIBSON, D., 1998, <i>Aged Care. Old Policies, New Problems,</i> Cambridge, Cambridge University Press. </p>      <p>GOMÀ, R., y J. Subirats, 2002, “Noves Tendències en la Formació i Posada en Pràctica de Polítiques Socials per a les Persones Grans a Europa”, <i>Barcelona Societat</i>, 11: 38-48. </p>      <p><i>IMSERSO</i>, 2005a, <i>Atención a las Personas en Situación de Dependencia en España. Libro Blanco</i>. Madrid, IMSERSO.</p>      <p>_______, 2005b, <i>Cuidados a las Personas Mayores en los Hogares Españoles. El Entorno Familiar</i>. Madrid, IMSERSO.</p>      <p>_______, 2004a, <i>Situación y Evolución del Apoyo Informal a los Mayores en España. Informe de Resultados</i>. Madrid, IMSERSO.</p>      <p>_______, 2004b, <i>Servicios Sociales para Personas Mayores en España.</i> Madrid, IMSERSO.</p>      <p>_______, 1999, <i>Cuidados en la Vejez. El Apoyo Informal</i>. Madrid, IMSERSO.</p>      <p><i>Instituto Nacional de Estadística</i>, 2001, <i>Encuesta sobre Discapacidades, Deficiencias y Minusvalías.</i> Madrid, INE. </p>      <p>KALISH, D.,<i> et al.</i>, 1998, “Social and Health Policies in OECD Countries: a Survey of Current Programmes and Recent Developments”, <i>OECD: Labour Market and Social Occasional Papers,</i> 33.  </p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p>MARTÍNEZ DE LA IGLESIA, J., <i>et al., </i>1997, “Valoración Funcional de Personas Mayores de 60 Años que Viven en una Comunidad Urbana. Proyecto ANCO”, <i>Atención Primaria</i>, 20: 475-484. </p>      <p><i>Ministerio de Sanidad y Consumo</i>, 2003, <i>Encuesta Nacional de Salud</i>. Madrid, Ministerio de Sanidad y Consumo. </p>      <p><i>Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales</i>, IMSERSO y <i>Observatorio de las Personas Mayores</i>, 2002, <i>Servicios Sociales para Personas Mayores en España</i>. Madrid, MTAS, IMSERSIO, OPM. </p>      <p>MORÁN ALÁEZ, E., 1999, “Estimación de la Población Dependiente y de sus Características Sociodemográficas”, en IMSERSO, 1999, <i>La Protección Social a la Dependencia</i>. Madrid, IMSERSO. </p>      <p>NAROTZKY, S., 2003,&nbsp;“¿La Reciprocidad como Recurso Humano? Aprovisionamiento y Reciprocidad”, documento inédito. </p>      <p>NAVARRO, V., y A. Quiroga, 2004, “La Protección Social en España”, en NAVARRO, V. (coord.), <i>El Estado del Bienestar en España.</i> Madrid, Tecnos –  UPF, 33-82.  </p>      <p><i>OBSERVATORIO DE LAS PERSONAS MAYORES (OPM)</i>, 2004, <i>Servicios  Sociales para Personas Mayores en España.</i> Madrid, IMSERSO.</p>      <p>PITROU, A., 2002, “À la Recherche des Solidarités Familiales. Concepts Incertains et Réalité Mouvante”, en DEBORDEAUX, D., y P. Strobel (coords.), <i>Les Solidarités Familiales en Questions</i>. Paris, L.G.D.J., pp. 233-252.   </p>      <p>RODRÍGUEZ CABRERO, G., 2004, “La Protección Social a las Personas en Situación de Dependencia en España”, in NAVARRO, V. (coord.), <i>El Estado del Bienestar en España</i>. Madrid, Tecnos – UPF, 313-330.  </p>      <p>ROSENMAYR, L., 1992, “Dépendance et Relation Familiale à Domicile et  Institution”, en <i>Viellissement et Qualité de Vie</i>. Paris, UNCCASF. </p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p>RUIZGÓMEZ, A., y J. Alonso, 1996, “Validez de la Medida de Capacidad Funcional a Través de las Actividades Básicas de la Vida Diaria en la Población Anciana”, <i>Revista Gerontología</i>, 6: 215-223. </p>      <p><i>SÍNDIC DE GREUGES DE CATALUNYA</i>, 2004, “Informe Extraordinari. L’Atenció a la Gent Gran Dependent a Catalunya”, Barcelona. </p>      <p>WALKER, A., y C. Hagan, 2004, <i>Growing Older. Quality of Life in Old Age.</i> Maidenhead, Open University Press. </p>      <p>&nbsp;</p>     <p>&nbsp;</p>      <p><a href="#top1">*</a><a name="1"></a> Sílvia Bofill</p>      <p>Universitat de Barcelona </p>      <p><a href="mailto:bofill@ub.edu">bofill@ub.edu</a></p>       ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALEMANY]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Noves Formes d’Organització del Treball i les Condicions de Treball i Salud en la Prestació de Serveis de Proximitat]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Departament de Treball i Indústria - Generalitat de Catalunya]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
