<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1646-2122</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Portuguesa de Ortopedia e Traumatologia]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Port. Ortop. Traum.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1646-2122</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Sociedade Portuguesa de Ortopedia e Traumatologia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1646-21222015000100014</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Hallux valgus pós-traumático: Uma causa infrequente de hallux valgus tratada por uma associação infrequente de técnicas cirúrgicas]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Flora]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguel]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carvalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Diniz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pedro]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Domingos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rui]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Hospital Ortopédico de Santana Serviço de Ortopedia II Unidade de Cirurgia do Pé e Tornozelo]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Parede ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<volume>23</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>112</fpage>
<lpage>118</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1646-21222015000100014&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1646-21222015000100014&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1646-21222015000100014&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[O hallux valgus é uma das patologias mais frequentes do antepé, tendo uma prevalência maior no sexo feminino quando comparada com o sexo masculino e que aumenta com a idade. O aparecimento desta deformidade é fortemente condicionado por factores extrínsecos e intrínsecos. O hallux valgus pós-traumático é raro e desenvolve-se habitualmente de uma forma gradual após traumatismo directo do primeiro raio, embora possa também decorrer do traumatismo de outras regiões do pé. Os autores descrevem o caso de uma doente de 68 anos que recorreu à consulta externa por dor e hallux valgus progressivo no pé esquerdo após traumatismo directo (queda de objecto pesado) do primeiro cuneiforme e da primeira articulação cuneo-metatársica. A doente foi tratada por uma associação pouco frequente de técnicas, que incluíram uma abordagem cirúrgica proximal do primeiro raio por via aberta e uma abordagem distal por via percutânea. Pretende-se com este caso clínico lembrar que o trauma pode ser uma causa de hallux valgus bem como realçar a importância da primeira articulação cuneo-metatársica na génese desta patologia. Os autores referem também a associação de técnicas cirúrgicas com abordagens mais clássicas, por via aberta com outras que preconizam uma abordagem por via percutânea, como uma mais-valia no tratamento desta patologia.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Hallux valgus]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[trauma]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[artrodese primeira articulação cuneo-metatarsica]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[cirurgia percutânea pé]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p align="right"><b><font face="Verdana" size="2">CASO CLÍNICO</font></b></p>    <p>&nbsp;</p>    <p><b><font face="Verdana" size="4">Hallux valgus pós-traumático. Uma causa infrequente de hallux valgus tratada por uma associação infrequente de técnicas cirúrgicas</font></b></p>    <p>&nbsp;</p>    <p><font face="Verdana" size="2"><b>Miguel Flora<sup>I</sup></b>; <b>Paulo Carvalho<sup>I</sup></b>; <b>Pedro Diniz<sup>I</sup></b>; <b>Rui Domingos<sup>I</sup></b></font></p>    <p><font face="Verdana" size="2">I. Unidade de Cirurgia do Pé e Tornozelo. Serviço de Ortopedia II. Hospital Ortopédico de Santana. Parede.<br /></font></p>    <p>&nbsp;</p>    <p><font face="Verdana" size="2"><a name="topc"></a><a href="#c">Endereço para correspondência</a></font></p>    <p>&nbsp;</p>    <p><b><font face="Verdana" size="2">RESUMO</font></b></p><font face="verdana" size="2">    ]]></body>
<body><![CDATA[<p>O hallux valgus &eacute; uma das patologias mais frequentes do antep&eacute;, tendo uma preval&ecirc;ncia maior no sexo feminino quando comparada com o sexo masculino e que aumenta com a idade. O aparecimento desta deformidade &eacute; fortemente condicionado por factores extr&iacute;nsecos e intr&iacute;nsecos. O hallux valgus p&oacute;s-traum&aacute;tico &eacute; raro e desenvolve-se habitualmente de uma forma gradual ap&oacute;s traumatismo directo do primeiro raio, embora possa tamb&eacute;m decorrer do traumatismo de outras regi&otilde;es do p&eacute;. Os autores descrevem o caso de uma doente de 68 anos que recorreu &agrave; consulta externa por dor e hallux valgus progressivo no p&eacute; esquerdo ap&oacute;s traumatismo directo (queda de objecto pesado) do primeiro cuneiforme e da primeira articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metat&aacute;rsica. A doente foi tratada por uma associa&ccedil;&atilde;o pouco frequente de t&eacute;cnicas, que inclu&iacute;ram uma abordagem cir&uacute;rgica proximal do primeiro raio por via aberta e uma abordagem distal por via percut&acirc;nea. Pretende-se com este caso cl&iacute;nico lembrar que o trauma pode ser uma causa de hallux valgus bem como real&ccedil;ar a import&acirc;ncia da primeira articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metat&aacute;rsica na g&eacute;nese desta patologia. Os autores referem tamb&eacute;m a associa&ccedil;&atilde;o de t&eacute;cnicas cir&uacute;rgicas com abordagens mais cl&aacute;ssicas, por via aberta com outras que preconizam uma abordagem por via percut&acirc;nea, como uma mais-valia no tratamento desta patologia.</p></font>    <p><font face="verdana" size="2"><b>Palavras chave</b>: Hallux valgus, trauma, artrodese primeira articulação cuneo-metatarsica, cirurgia percutânea pé. </font></p>    <p>&nbsp;</p>    <p><b><font face="Verdana" size="2">INTRODUÇÃO</font></b></p><font face="verdana" size="2">    <p>O hallux valgus &eacute; uma das patologias mais frequentes do antep&eacute; e tem como origem um desvio em varo do 1&ordm; metatarsico e o valgo do hallux, que determinam o aparecimento duma exostose dolorosa medial com maior ou menor compromisso local das partes moles (bunion). O hallux valgus condiciona limita&ccedil;&atilde;o funcional traduzida por dor, altera&ccedil;&otilde;es do padr&atilde;o de marcha, equil&iacute;brio e quedas nos mais idosos<sup>1-6</sup>.</p>
    <p>Tem uma preval&ecirc;ncia maior no sexo feminino (30%) quando comparada com o sexo masculino (13%) e aumenta com a idade<sup>1</sup>. Os factores etiol&oacute;gicos intr&iacute;nsecos mais importantes para o desenvolvimento desta patologia parecem ser uma hist&oacute;ria familiar de hallux valgus e as altera&ccedil;&otilde;es estruturais do primeiro raio, nomeadamente um primeiro metatarso longo, altera&ccedil;&otilde;es da superf&iacute;cie articular distal, metatarsus adductus e hipermobilidade da articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metatarsica<sup>7</sup>. O cal&ccedil;ado moderno, com caixa de dedos muito estreita e salto alto, assume-se como o factor extr&iacute;nseco mais importante, particularmente no sexo feminino<sup>8,9</sup>.</p>
    <p>O hallux valgus p&oacute;s-traum&aacute;tico &eacute; raro e desenvolve-se habitualmente de uma forma gradual ap&oacute;s traumatismo directo do primeiro raio a v&aacute;rios n&iacute;veis, nomeadamente na articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metat&aacute;rsica, metatarso e articula&ccedil;&atilde;o metatarso-fal&acirc;ngica<sup>10-13</sup>.</p></font>    <p>&nbsp;</p>    <p><b><font face="Verdana" size="2">CASO CLÍNICO</font></b></p><font face="verdana" size="2">    <p>Doente do sexo feminino com 68 anos, muito activa, que h&aacute; cerca de tr&ecirc;s anos sofreu um acidente numa das suas frequentes viagens, traduzido pela queda de um objecto pesado sobre o mediop&eacute; esquerdo.</p>
    ]]></body>
<body><![CDATA[<p>N&atilde;o recorreu na altura a nenhum hospital. Ap&oacute;s uma melhoria inicial nas primeiras semanas, referiu posteriormente persist&ecirc;ncia de dor e altera&ccedil;&atilde;o gradual da anatomia do p&eacute; com agravamento progressivo das queixas o que a levou a recorrer &agrave; consulta externa do nosso hospital. Ao exame objectivo (<a name="topf1"></a><a href="#f1">Figura 1</a>) era independente na marcha com carga total e tinha dor &agrave; palpa&ccedil;&atilde;o dorsal proximal do primeiro raio &agrave; esquerda, hallux valgus bilateral (++ &agrave; esquerda), p&eacute; cavo bilateral (+ &agrave; esquerda), sem hipermobilidade cuneo-metatarsica (CMT), com Teste de Root e Hicks negativo. A radiografia inicial (<a name="topf2"></a><a href="#f2">Figura 2</a>) mostrava altera&ccedil;&otilde;es degenerativas marcadas, com deformidade da primeira articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metatarsica e do primeiro cuneiforme, hallux valgus severo e ligeira quebra da linha de Meary (P&eacute; Cavo). Mediram-se os &acirc;ngulos intermetat&aacute;rsico (IMT), &acirc;ngulo articular distal do primeiro metat&aacute;rsico (DMAA), &acirc;ngulo metatarso-fal&acirc;ngico do primeiro raio ou &acirc;ngulo do hallux valgus (HV) e &acirc;ngulo interfal&acirc;ngico do primeiro dedo (IF), tendo sido obtidos os valores de 16&ordm; para o IMT, 10&ordm; para o DMAA, 45&ordm; para o HV e 15&ordm; para o IF (<a name="topf3"></a><a href="#f3">Figura 3</a>).</p>    <p>&nbsp;</p><a name="f1"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f1.jpg" width="390" height="245" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p><a name="f2"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f2.jpg" width="388" height="201" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p><a name="f3"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f3.jpg" width="397" height="463" border="0" /></center></p>    
]]></body>
<body><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
    <p>Foram efectuadas artrodese da articula&ccedil;&atilde;o CMT por via aberta e buniectomia, osteotomia de Akin e tenotomia do aductor do hallux por via percut&acirc;nea.</p>
    <p>Dois meses ap&oacute;s a cirurgia, a doente estava contente com o resultado, sem dor e independente na marcha com carga total. Em termos radiol&oacute;gicos a melhoria foi grande com reposi&ccedil;&atilde;o da linha de Meary (<a name="topf4"></a><a href="#f4">Figura 4</a>) e redu&ccedil;&atilde;o do IMT para 7&ordm;, HV para 14&ordm;, e IF para 10&ordm; (<a name="topf5"></a><a href="#f5">Figura 5</a>). O DMAA, que estava dentro da normalidade no in&iacute;cio n&atilde;o sofreu altera&ccedil;&otilde;es. Os bons resultados cl&iacute;nicos e radiol&oacute;gicos mantiveram-se aos 12 meses (<a name="topf6"></a><a href="#f6">Figuras 6-8</a>), com nova diminui&ccedil;&atilde;o ligeira do IMT e do HV para 6&ordm; e 12&ordm;, respectivamente (<a name="topf7"></a><a href="#f7">Figura 7</a>).</p>    <p>&nbsp;</p><a name="f4"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f4.jpg" width="387" height="203" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p><a name="f5"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f5.jpg" width="395" height="614" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p><a name="f6"></a>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f6.jpg" width="388" height="182" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p><a name="f7"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f7.jpg" width="392" height="613" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p><a name="f8"></a>     <p>    <center><img src="/img/revistas/rpot/v23n1/23n1a14f8.jpg" width="395" height="183" border="0" /></center></p>    
<p>&nbsp;</p></font>    <p>&nbsp;</p>    ]]></body>
<body><![CDATA[<p><b><font face="Verdana" size="2">DISCUSSÃO</font></b></p><font face="verdana" size="2">    <p>O tratamento conservador do hallux valgus tem geralmente maus resultados<sup>14</sup> e existem v&aacute;rios algoritmos de tratamento cir&uacute;rgico, de acordo com os &acirc;ngulos medidos (IMT, DMAA, HV e IF) que conjugam procedimentos de partes moles com osteotomias a v&aacute;rios n&iacute;veis que habitualmente v&atilde;o sendo mais proximais &agrave; medida que a deformidade aumenta, actuando-se assim mais perto do apex da deformidade. A articula&ccedil;&atilde;o CMT est&aacute; frequentemente implicada na g&eacute;nese do hallux valgus juvenil, mas tamb&eacute;m &eacute; importante no adulto.</p>
    <p>A artrodese CMT n&atilde;o est&aacute; reservada apenas para os casos de hipermobilidade desta articula&ccedil;&atilde;o, sendo uma arma terap&ecirc;utica muito eficaz no tratamento das formas mais graves de hallux valgus, particularmente quando acompanhada de altera&ccedil;&otilde;es degenerativas importantes (artrose) a este n&iacute;vel<sup>15,16</sup>.</p>
    <p>O traumatismo directo do primeiro raio pode ser causa de hallux valgus, embora pouco frequente. Os traumatismos de outras regi&otilde;es do p&eacute;, particularmente as formas menos graves de les&atilde;o da articula&ccedil;&atilde;o de Lisfranc<sup>12</sup> e fracturas dos raios menores<sup>10</sup> podem igualmente condicionar o aparecimento desta patologia, embora tal seja ainda menos frequente.</p>
    <p>A cirurgia do p&eacute; por via percut&acirc;nea n&atilde;o &eacute; uma t&eacute;cnica, &eacute; uma via de abordagem atrav&eacute;s da qual podem ser executadas v&aacute;rias t&eacute;cnicas<sup>17,18</sup> e que podem ser combinadas com vias cir&uacute;rgicas cl&aacute;ssicas abertas. Na opini&atilde;o dos autores, a execu&ccedil;&atilde;o paralela de t&eacute;cnicas por via percut&acirc;nea permite diminuir o tempo de garrote, bem como a dimens&atilde;o e o n&uacute;mero de incis&otilde;es na pele de uma regi&atilde;o que por si j&aacute; tem uma vasculariza&ccedil;&atilde;o dif&iacute;cil.</p></font>    <p>&nbsp;</p>    <p><b><font face="Verdana" size="2">CONCLUSÕES</font></b></p><font face="verdana" size="2">    <p>O trauma do primeiro raio &eacute; uma causa de hallux valgus que, embora infrequente, n&atilde;o deve ser esquecida. A avalia&ccedil;&atilde;o inicial do doente com hallux valgus deve incluir a primeira articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metatarsica, mesmo no adulto. A artrodese da primeira articula&ccedil;&atilde;o cuneo-metatarsica &eacute; uma op&ccedil;&atilde;o v&aacute;lida de tratamento, particularmente nos casos mais severos, mesmo na aus&ecirc;ncia de hipermobilidade.</p>
    <p>A cirurgia por via percut&acirc;nea do p&eacute; &eacute;, na opini&atilde;o dos autores, uma op&ccedil;&atilde;o terap&ecirc;utica que pode ser conjugada com abordagens cir&uacute;rgicas mais cl&aacute;ssicas com claro benef&iacute;cio para os doentes.</p></font>    <p>&nbsp;</p>    ]]></body>
<body><![CDATA[<p><b><font face="Verdana" size="2">REFERÊNCIAS BIBLIOGRÁFICAS</font></b></p>    <!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">1. Nix S. Prevalence of hallux valgus in the general population: a systematic review and metaanalysis. Journal of Foot and Ankle Research. 2010; 3: 21</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000064&pid=S1646-2122201500010001400001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">2. Benvenuti F, Ferrucci L, Guralnik JM, Gangemi S, Baroni A. Foot pain and disability in older persons: an epidemiologic survey. J Am Geriatr Soc. 1995; 43: 479-484</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000065&pid=S1646-2122201500010001400002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">3. Menz HB, Lord SR. Gait instability in older people with hallux valgus. Foot Ankle 2005. 2005; 26: 483-489</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000066&pid=S1646-2122201500010001400003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">4. Menz HB, Lord SR. The contribution of foot problems to mobility impairment and falls in community-dwelling older people. J Am Geriatr Soc. 2001; 49: 1651-1656</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000067&pid=S1646-2122201500010001400004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">5. Koski K, Luukinen H, Laippala P, Kivela SL. Physiological factors and medications as predictors of injurious falls by elderly people: a prospective population-based study. Age Ageing. 1996; 25: 29-38</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000068&pid=S1646-2122201500010001400005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">6. Tinetti ME, Speechley M, Ginter SF. Risk factors for falls among elderly persons living in the community. N Engl J Med. 1988; 319: 1701-1707</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000069&pid=S1646-2122201500010001400006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><p><font face="verdana" size="2">7. Coughlin MJ, Jones CP. Hallux valgus: demographics, etiology, and radiographic assessment. Foot Ankle Int. 2007 Jul; 28 (7): 759-777</font></p>    <!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">8. Lam SL, Hodgson AR. A comparison of foot forms among the non-shoe and shoewearing Chinese population. J Bone Joint Surg Am. 1958; 40-A: 1058-1062</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000071&pid=S1646-2122201500010001400008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">9. Kato S, Watanabe S. The etiology of hallux valgus in Japan. Clin Orthop. 1981; 157: 78-81</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000072&pid=S1646-2122201500010001400009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">10. Lui TH. Case Report - Acute traumatic hallux valgus. The Foot. 2013; 23 (2-3): 104-106</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000073&pid=S1646-2122201500010001400010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">11. Fabeck LG, Zekhnini C, Farrokh D, Descamps PY, Delincé PE. Traumatic hal- lux valgus following rupture of the medial collateral ligament of the first metatarsophalangeal joint: a case report. Journal of Foot and Ankle Surgery. 2002; 41: 125-128</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000074&pid=S1646-2122201500010001400011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">12. Bohay DR, Johnson KD, Manoli A. The traumatic bunion. Foot and Ankle International. 1996; 17: 383-387</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000075&pid=S1646-2122201500010001400012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">13. Ganel A, Israeli A, Horoszowski H. Posttraumatic development of hallux valgus. Orthopaedic Review. 1987; 16: 667-670</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000076&pid=S1646-2122201500010001400013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">14. Torkki M, Malmivaara A, Seitsalo S. Surgery vs orthosis vs watchful waiting for hallux valgus: a randomized controlled trial. JAMA. 2001; 285 (19): 2474-2480</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000077&pid=S1646-2122201500010001400014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">15. Gregory AM, Daniel Y, Amber T. First Metatarsal-Cuneiform Arthrodesis for the Treatment of First Ray Pathology: A Technical Guide. JFAS Techniques Guide. 2009; 48 (5): 593-601</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000078&pid=S1646-2122201500010001400015&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">16. DiDomenico LA, Wargo-Dorsey M. Lapidus Bunionectomy: First Metatarsal?Cuneiform Arthrodesis. McGlamry?s Comprehensive Textbook of Foot and Ankle Surgery. 4th; p. 322-.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000079&pid=S1646-2122201500010001400016&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>    <!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">17. Nicola M, Umile GL, Andrea M, Vincenzo D. Hallux valgus: effectiveness and safety of minimally invasive surgery. A systematic review. British Medical Bulletin. 2011; 97: 149-167</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000081&pid=S1646-2122201500010001400017&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p><font face="verdana" size="2">18. Bauer T. Percutaneus Forefoot Surgery. Orthopaedics & Traumatology: Surgery and Research. 2014; 100: 191-204</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000082&pid=S1646-2122201500010001400018&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><p>&nbsp;</p>    <p><b><font face="Verdana" size="2">Conflito de interesse: </font></b></p><font face="verdana" size="2">    <p>Nada a declarar</p></font>    <p>&nbsp;</p><a name="c"></a>    <p><b><font face="Verdana" size="2"><a href="#topc">Endereço para correspondência</a></font></b></p>    <p><font face="Verdana" size="2">Miguel Flora    <br>Calçada da Boa-Hora, nº82, 3º andar    <br>1300-096 Lisboa    <br>Portugal    <br><a href="mailto:miguelflora100@gmail.com">miguelflora100@gmail.com</a></font></p>    ]]></body>
<body><![CDATA[<p>&nbsp;</p>    <p><font face="verdana" size="2"><b>Data de Submissão: </b> 2015-02-20</font></p>    <p><font face="verdana" size="2"><b>Data de Revisão: </b> 2015-03-15</font></p>    <p><font face="verdana" size="2"><b>Data de Aceitação: </b> 2015-03-15</font></p>     ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nix]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Prevalence of hallux valgus in the general population: a systematic review and metaanalysis]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of Foot and Ankle Research]]></source>
<year>2010</year>
<volume>3</volume>
<page-range>21</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Benvenuti]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ferrucci]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guralnik]]></surname>
<given-names><![CDATA[JM]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gangemi]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Baroni]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Foot pain and disability in older persons: an epidemiologic survey]]></article-title>
<source><![CDATA[J Am Geriatr Soc]]></source>
<year>1995</year>
<volume>43</volume>
<page-range>479-484</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Menz]]></surname>
<given-names><![CDATA[HB]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lord]]></surname>
<given-names><![CDATA[SR]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Gait instability in older people with hallux valgus]]></article-title>
<source><![CDATA[Foot Ankle 2005]]></source>
<year>2005</year>
<volume>26</volume>
<page-range>483-489</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Menz]]></surname>
<given-names><![CDATA[HB]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lord]]></surname>
<given-names><![CDATA[SR]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The contribution of foot problems to mobility impairment and falls in community-dwelling older people]]></article-title>
<source><![CDATA[J Am Geriatr Soc]]></source>
<year>2001</year>
<volume>49</volume>
<page-range>1651-1656</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Koski]]></surname>
<given-names><![CDATA[K]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Luukinen]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Laippala]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kivela]]></surname>
<given-names><![CDATA[SL]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Physiological factors and medications as predictors of injurious falls by elderly people: a prospective population-based study]]></article-title>
<source><![CDATA[Age Ageing]]></source>
<year>1996</year>
<volume>25</volume>
<page-range>29-38</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tinetti]]></surname>
<given-names><![CDATA[ME]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Speechley]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ginter]]></surname>
<given-names><![CDATA[SF]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Risk factors for falls among elderly persons living in the community]]></article-title>
<source><![CDATA[N Engl J Med]]></source>
<year>1988</year>
<volume>319</volume>
<page-range>1701-1707</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Coughlin]]></surname>
<given-names><![CDATA[MJ]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Jones]]></surname>
<given-names><![CDATA[CP]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Hallux valgus: demographics etiology and radiographic assessment]]></article-title>
<source><![CDATA[Foot Ankle Int]]></source>
<year>07/2</year>
<month>00</month>
<day>7</day>
<volume>28</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>759-777</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lam]]></surname>
<given-names><![CDATA[SL]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hodgson]]></surname>
<given-names><![CDATA[AR]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A comparison of foot forms among the non-shoe and shoewearing Chinese population]]></article-title>
<source><![CDATA[J Bone Joint Surg Am]]></source>
<year>1958</year>
<volume>40-A</volume>
<page-range>1058-1062</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kato]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Watanabe]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The etiology of hallux valgus in Japan]]></article-title>
<source><![CDATA[Clin Orthop]]></source>
<year>1981</year>
<volume>157</volume>
<page-range>78-81</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lui]]></surname>
<given-names><![CDATA[TH]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Case Report: Acute traumatic hallux valgus]]></article-title>
<source><![CDATA[The Foot]]></source>
<year>2013</year>
<volume>23</volume>
<numero>2-3</numero>
<issue>2-3</issue>
<page-range>104-106</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fabeck]]></surname>
<given-names><![CDATA[LG]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Zekhnini]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Farrokh]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Descamps]]></surname>
<given-names><![CDATA[PY]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Delincé]]></surname>
<given-names><![CDATA[PE]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Traumatic hal: lux valgus following rupture of the medial collateral ligament of the first metatarsophalangeal joint a case report]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of Foot and Ankle Surgery]]></source>
<year>2002</year>
<volume>41</volume>
<page-range>125-128</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bohay]]></surname>
<given-names><![CDATA[DR]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Johnson]]></surname>
<given-names><![CDATA[KD]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Manoli]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The traumatic bunion]]></article-title>
<source><![CDATA[Foot and Ankle International]]></source>
<year>1996</year>
<volume>17</volume>
<page-range>383-387</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ganel]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Israeli]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Horoszowski]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Posttraumatic development of hallux valgus]]></article-title>
<source><![CDATA[Orthopaedic Review]]></source>
<year>1987</year>
<volume>16</volume>
<page-range>667-670</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Torkki]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Malmivaara]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Seitsalo]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Surgery vs orthosis vs watchful waiting for hallux valgus: a randomized controlled trial]]></article-title>
<source><![CDATA[JAMA]]></source>
<year>2001</year>
<volume>285</volume>
<numero>19</numero>
<issue>19</issue>
<page-range>2474-2480</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gregory]]></surname>
<given-names><![CDATA[AM]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Daniel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Amber]]></surname>
<given-names><![CDATA[T]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[First Metatarsal-Cuneiform Arthrodesis for the Treatment of First Ray Pathology: A Technical Guide]]></article-title>
<source><![CDATA[JFAS Techniques Guide]]></source>
<year>2009</year>
<volume>48</volume>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>593-601</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<label>16</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DiDomenico]]></surname>
<given-names><![CDATA[LA]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wargo-Dorsey]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Lapidus Bunionectomy: First Metatarsal?Cuneiform Arthrodesis]]></article-title>
<source><![CDATA[McGlamry?s Comprehensive Textbook of Foot and Ankle Surgery]]></source>
<year></year>
<page-range>322-</page-range><publisher-name><![CDATA[4th]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<label>17</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nicola]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Umile]]></surname>
<given-names><![CDATA[GL]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Andrea]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vincenzo]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Hallux valgus: effectiveness and safety of minimally invasive surgery A systematic review]]></article-title>
<source><![CDATA[British Medical Bulletin]]></source>
<year>2011</year>
<volume>97</volume>
<page-range>149-167</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<label>18</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bauer]]></surname>
<given-names><![CDATA[T]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Percutaneus Forefoot Surgery]]></article-title>
<source><![CDATA[Orthopaedics & Traumatology: Surgery and Research]]></source>
<year>2014</year>
<volume>100</volume>
<page-range>191-204</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
