<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2182-4452</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Internacional em Língua Portuguesa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[RILP]]></abbrev-journal-title>
<issn>2182-4452</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Associação das Universidades de  Língua Portuguesa (AULP)]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2182-44522017000200189</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.31492/2184-2043.rilp2017.32/pp.191-206</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O silêncio anticolonial de Conrad e Eça, ou a impossível arte de narrar o horror]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Siqueira]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Carlos]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Ceará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>31</day>
<month>12</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>31</day>
<month>12</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<volume>32</volume>
<fpage>189</fpage>
<lpage>204</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2182-44522017000200189&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2182-44522017000200189&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.pt/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2182-44522017000200189&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Edward Said, em um de seus últimos trabalhos: Cultura e imperialismo de 1993, considera a novela O coração das trevas, de Joseph Conrad, a expressão literária do colonialismo europeu no século XIX. O romance de Eça de Queirós, A ilustre casa de Ramires, também é avaliado por muitos como uma apologia ao colonialismo português. No entanto, as próprias reflexões de Said sobre a obra de Conrad revelam algumas possibilidades de leitura que o crítico não desenvolveu. Este artigo propõe comparar as duas obras ficcionais para ultrapassar as interpretações consagradas a elas. Para isso, serão usados conceitos elaborados por Giorgio Agamben, como &#8220;inapreensibilidade&#8221; e &#8220;narrativa do horror&#8221;. A análise e a metodologia aqui empregadas sugerem que o texto ficcional mais importante nessas duas obras é aquele que não está escrito, e que tal texto elíptico só pode ser vislumbrado pelo leitor a partir da fricção das várias narrativas tecidas no interior das obras.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract Edward Said, in one of his last works, Culture and Imperialism of 1993, considers the novella The Heart of Darkness by Joseph Conrad the literary expression of European colonialism in the 19th century. The novel by Eça de Queirós, A ilustre casa de Ramires, is also considered by many as an apology to the Portuguese colonialism. Said&#8217;s own reflections on Conrad&#8217;s work reveal some possibilities for readings that the scholar did not developed. This paper proposes to compare the two fictional works to overcome interpretations dedicated to them. For this, concepts developed by Giorgio Agamben will be used, such as &#8220;unapprehensibility&#8221; and &#8220;narrative of the horror&#8221;. The analysis and methodology employed here suggest that the most important fictional text in these two works is one that is not written. And such elliptical text can only be glimpsed by the reader from the friction of various narratives woven into the works.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Joseph Conrad]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Eça de Queirós]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Literatura anticolonial]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Joseph Conrad]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Eça de Queirós]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Anticolonial literature]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giorgio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agamben]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A comunidade que vem. Tradução de António Guerreiro]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presença]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giorgio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agamben]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Homo sacer: o poder soberano e a vida nua I. Tradução de Henrique Burigo]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. UFMG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giorgio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agamben]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estâncias: A palavra e o fantasma na cultura ocidental. Tradução de Selvino José Assmann]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora UFMG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giorgio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agamben]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Profanações. Trad. de Selvino José Assmann]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giorgio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agamben]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que resta de Auschwitz: o arquivo e a testemunha: Homo Sacer III]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Walter]]></surname>
<given-names><![CDATA[Benjamin]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Magia e técnica, arte e política: ensaios sobre literatura e história da cultura]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Brasiliense]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[António]]></surname>
<given-names><![CDATA[Candido]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Entre campo e cidade"]]></article-title>
<source><![CDATA[Tese e antítese]]></source>
<year>1964</year>
<page-range>31-56</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Nacional]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Joseph]]></surname>
<given-names><![CDATA[Conrad]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O coração das trevas]]></article-title>
<source><![CDATA[Trad. Celso N. Paciornik]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Iluminuras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[André]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gide]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Journal 1889-1939]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[Paris ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Gallimard]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Immanuel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kant]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Crítica da Razão Pura]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Calouste Gulbenkian]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Claudio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Oliveira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A linguagem e a morte]]></article-title>
<source><![CDATA[Nove abraços no inapreensível: filosofia e arte em Giorgio Agamben]]></source>
<year>2008</year>
<page-range>101-32</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Beco do Azougue: FAPERJ]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alberto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pucheu]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Estâncias]]></article-title>
<source><![CDATA[Nove abraços no inapreensível: filosofia e arte em Giorgio Agamben]]></source>
<year>2008</year>
<page-range>45-73</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Beco do Azougue; FAPERJ]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Eça de]]></surname>
<given-names><![CDATA[Queirós]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A ilustre Casa de Ramires. Edição Crítica das Obras de Eça de Queirós]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprensa Nacional-Casa da Moeda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Edward]]></surname>
<given-names><![CDATA[Said]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cultura e imperialismo]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sabrina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sedlmayer]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O pensamento crítico de Giorgio Agamben e sua contribuição para os estudos literários]]></source>
<year>2011</year>
<edition>7</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Revista FronteiraZ]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<label>16</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[José]]></surname>
<given-names><![CDATA[Saraiva António]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As ideias de Eça de Queiroz]]></source>
<year>1982</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<label>17</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tzvetan]]></surname>
<given-names><![CDATA[Todorov]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As estruturas narrativas. Tradução de Leyla Perrone-Moisés]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Perspectiva]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
